 Welkom 
Over ons 
Agenda 
Kalender 
Formulieren 
Alevitisme 
Ledensectie
English 
|
|
Alevitisme
Het is voor buitenstaanders niet eenvoudig uit te leggen wat het Alevitisme nu precies is. Dat komt omdat het Alevitisme in tegenstelling
tot godsdiensten als het Jodendom, Christendom en Islam geen bepaalde bron heeft, maar door de eeuwen heen via
verschillende religieuze adaptaties uit andere godsdiensten, culturen en levenswijzen gegroeid is tot
wat we tegenwoordig als het 'Alevitisme' gadeslaan. Een dergelijk complex patroon zien we ook bij het Hindoeïsme.
Initieel is het Alevitisme te bezien als een Turkse volksreligie met sterke shamane, mystieke en humanistische beginselen.
Die beginselen zien we nog steeds terug in het Alevitisme. Door de eeuwen heen zijn echter ook vele islamitische
beginselen in het Alevitisme binnengeslopen. Velen gaan daarbij zover dat men het Alevitisme als een islamitische stroming
beziet. Vooral in Turkije wordt het Alevitisme vanwege politieke assimilatiemotieven neergezet als een islamitische
stroming. In hoeverre islamitische beginselen echter door alevieten in hun levenswijze zijn geïncorporeerd (hoe marginaal ook),
verschilt per alevitische populatie en per regio.
Bij religies gaat het altijd om een bepaald beeld van de werkelijkheid (opvattingen).
Die opvattingen vinden hun weerklank in het menselijk (religieus) gedrag (diensten, rituelen, ceremonies, pilaren,
voorschriften, geboden, verboden etc.). Maar wat voor typen van 'religies' zijn er nu precies?
Er zijn verschillende soorten religies:
Monotheïstische religies:
Bij monotheïstische religies draait alles om een bepaald beeld van een god. Het menselijk religieus gedrag krijgt
gestalte in diensten rondom die god. De god en de diensten. Bij monotheïstische religies
spreken we dan ook van godsdiensten.
Godsdienstigen beweren dat een absolute godheid (Jahwe, God of Allah) Zich via een profeet geopenbaard heeft
(de profetieën van Mozes, Jezus of Mohammed) en Zijn visie, bedoelingen en voorschriften heeft neergelegd in een
bindend Woord (denk aan heilige boeken als het Oude Testament, Nieuwe Testament of de Koran).
Het naleven van dat Woord, zij het gesynthetiseerd met moderne opvattingen (schriftexegese) en/of specifieke
culturele gebruiken, resulteert in bepaalde uitingsvormen van gedrag. Bij het religieus gedrag van godsdienstigen
is dan ook een groot scala aan ceremonies, rituelen, pilaren, verboden, geboden en opvattingen
over de werkelijkheid gade te slaan (vastenmaand, onthoudingen van bepaalde typen voedsel, offerceremonies, besnijdenissen, sacrementen, gebedsdiensten,
kledingsuitingen, pelgrimstochten, opvattingen over een hemel-hel e.d.).
Klassieke voorbeelden van godsdiensten zijn het Jodendom, het Christendom en de Islam.
Deze drie godsdiensten lijken zeer veel op elkaar omdat ze afkomstig zijn uit het Midden-Oosten
en veelal een voortborduring van elkaar zijn. Zo is de Islam een Arabisch voortborduring van het
Jodendom-Christendom (men spreekt ook wel van Mohammedanisme, omdat de persoon 'Mohammed ibn Abdallah' hier een
grote hand in heeft gehad), die later met de uitbreiding van de Arabieren ook door andere volkeren is overgenomen (zoals door de meeste Turken).
Doordat deze godsdiensten uit het aride Midden-Oosten komen worden ze ook wel aangeduid als de zandwoestijngodsdiensten.
Polytheïstische religies:
Deze gaan in tegenstelling tot een absolute godheid uit van meerdere goden (denk bijv. aan de klassieke Germaanse en
Griekse goden). Bij sommige polytheïstische religies zijn de vele goden een uiting van het "Absolute Ene": in ons en
in alles om ons heen is het 'goddelijke' aanwezig (een mooi voorbeeld daarvan is het Hindoeïsme).
Niet-godsdienstige religies:
Deze religies gaan niet uit van goden (je kunt ze dus geen godsdiensten noemen, wel religies).
Een mooi voorbeeld hiervan is het Boeddhisme: het uiteindelijk doel daarvan is het bereiken van 'Verlichting',
bijv. middels meditatie.
Boeddha is geen naam, maar een titel. De titel werd 2500 jaar geleden voor het eerst gegeven aan een 35-jarige man
die Verlichting bereikte. Boeddha is dus geen god maar een mens. Andere voorbeelden van niet-godsdienstige religies
zijn het Taoïsme, Confucianisme e.d.
Hieronder valt ook het beste het Alevitisme te scharen.
Godsdiensten gaan dus vooral uit van hun god met de daarbijbehorende diensten. Niet-godsdienstige religies gaan daarentegen
meer uit van ethische codes. Zo kennen de Boeddhisten een vijftal ongeschreven regels (niet doodmaken, niet stelen,
niet liegen, niet onrein zijn, niet dronken zijn). Alevieten kennen de ongeschreven regel 'wees de meester over je
handen, tong en lusten' (niet pijn doen, niet stelen, geen kwaadsprekerij, geen leugens, eet/drink in rede en mate, geen bedrog,
geen echtscheiding). Confucianisten benadrukken 'Jen' (de ondergeschiktheid aan zelfinteresse en de nadruk op
morele principes). Taoisten benadrukken 'de juiste weg' waarin de daden van iemand zoveel mogelijk in harmonie moeten
zijn met de natuur (dat leidt tot harmonie in Yin en Yang). Ook in het Alevitisme wordt de juiste weg benadrukt ('Yol'):
dit heeft de betekenis van te alle tijde rechtvaardig, juist en moreel handelen. Het Alevitisme is daarnaast een zeer
bijzondere religie, daar het vele elementen van andere religies in zich draagt en de universaliteit van religies
verkondigt. Net als het Baha'i geloof verkondigt het Alevitisme de eenheid van religies: alle religies zijn in
hun kern hetzelfde. Uiterlijkheden doen er niet toe. Dat was ook de ware boodschap van Mozes, Jezus, Mohammed en hun
naaste afstammelingen (zoals de apostelen of de lijn van afstammelingen van Mohammed, aangeduid als de Ehli-Beyt). De
mensheid is één.
|
|
